Ouders, kinderen en detentie-project

De VN-dag van Algemene Discussie werd op 30 september in Geneve gehouden met als onderwerp: “Kinderen van gedetineerde ouders”.

Het was een mijlpaal, omdat dit de eerste keer was dat de kwestie van kinderen van gevangen ouders in Verenigde Natieverband werd besproken.
Geopend door Jean Zermatten, voorzitter van het VN-Comité voor de Rechten van het Kind, was het de grootste Day of General Discussion tot op heden, met een geschatte aanwezigheid van 200 NGO`s en organisaties, waarvan een aantal al meer dan een kwart eeuw ervaring hebben met deze kinderen en hun gezinnen.

Eurochips was goed vertegenwoordigd op het evenement, met zeven leden uit verschillende Europese landen. Zij drongen aan om voor het kind het recht op gezinshereniging in het oog te houden in alle relevante beslissingen gedurende het strafrechtelijk proces.

In het algemeen werd overeengekomen dat niet-vrijheidsbenemende straffen moeten worden gebruikt als alternatieven wanneer de overtredende ouder de primaire verzorger is. In de loop van de discussie, benadrukte Eurochips dat het kind recht heeft om contact te houden, wanneer ze gescheiden worden van een ouder, wanneer in zijn of haar belang, en niet ondergeschikt mag zijn aan wat de openbare veiligheid nodig heeft. Wanneer bepaalde beveiligingsbeperkingen nodig zijn voor gevangen ouders, is het aan de staat om het kind de mogelijkheid te geven in contact met de ouder te komen.
Eurochips stelde voor dat regeringen wetgeving vastleggen om de arrestatie te begeleiden, zodat de ouder niet vernederd wordt voor de ogen van het kind; dat kinderen invloed kunnen hebben door informatie te verstrekken aan de rechtbank over de manier waarop de vrijheidsstraf van de ouder gevolgen hebben voor hen, en dat bezoeken moeten worden geregeld als recht voor het kind, niet als privilege voor een ouder.

Andere algemene aanbevelingen van de deelnemers waren: het -voorafgaand aan de tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen- onderzoeken of de verdachte kinderen heeft; het uitvoeren van een best-interest beoordeling van geval tot geval voor kinderen; verzorgen van opleidingen voor professionals op alle relevante niveaus, en de strijd aan te gaan tegen sociale stigma’s en media sensatiezucht. Een gebrek aan onderzoek op alle niveaus en het ontbreken van duidelijke statistieken/data werd ook genoemd.

Naast de discussies waren er twee jonge ervaringsdeskundigen van het door de EU gefinancierd project “Coping”, die stem gaven aan de zorgen die kinderen van gedetineerde ouders hebben. Waarom wordt er niets uitgelegd wanneer we op bezoek gaan in de gevangenis? Waarom behandelt gevangenispersoneel ons niet menselijk? Waarom kunnen we geen privacy hebben? De jeugdvertegenwoordigers hebben kinderen van gedetineerden in in soortgelijke situaties geadviseerd te zoeken naar zowel de beschikbare informatie en naar andere jongelui, die ouders in de gevangenis hebben om zo hun ervaringen te gebruiken om NGO`s en andere instanties tot 
constructieve verandering te inspireren.

• PowerPoint-presentaties van de keynote sprekers en schriftelijke bijdragen van deelnemers zijn te vinden op: http://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/discussion2011.htm

• Het VN-comité voor het Verdrag inzake de rechten van het kind zal het officiele rapport in januari lanceren (beschikbaar op de website OHCHR, zoals hierboven).

• Dekking van de dag door CRIN kan worden geraadpleegd op: http://www.crin.org/resources/infodetail.asp?id=26272, inclusief interviews met de jeugdige deelnemers.

Vaderschap en OKD

Anne Schouten heeft haar master thesis voor de universitaire opleiding Culturele Antropologie met goed gevolg afgerond op het onderwerp “Vaderschap en OKD”.
Ze heeft dit in samenwerking met het OKD vrijwilligerswerk van Exodus Nederland kunnen doen. Het onderzoek bevat naast literatuurstudie diepte-interviews met 12 kinderen tussen de 5 en 17 jaar uit het OKD netwerk. In de interviews stond de vraag naar hun vaderschapsbeleving centraal en hoe de kinderen deelname aan het OKD ervaren. In het interview werd gewerkt met kaartjes met vragen en het maken van tekeningen.
Resultaten zijn dat veel kinderen hun vaders missen. Het woord “papa” kan heftige emoties oproepen. Het praten over vader doen ze vaak liever niet, omdat ze zich schamen of rekening houden met hun moeder en/of de reactie van de omgeving. Kinderen idealiseren hun vader vaak.  Ze mixen realiteit met de wensen die ze hebben t.a.v. toekomstig gedrag van hun vader. Ze verwachten in het bezoek dat de vader luistert en aandacht heeft voor ze. Het OKD wordt als positief, gezellig en leuk ervaren. Vooral het samen vieren/delen van speciale momenten (kerst, vaderdag, verjaardag etc.) wordt benoemd. De vrijwilliger van Exodus wordt door de kinderen als positief beschouwd. Een bekend gezicht, een vaste vrijwilliger vinden ze heel belangrijk. Kinderen beschrijven dat ze behoefte hebben aan contacten met jonge mensen.
Anne heeft speciaal voor Exodus een Nederlandse versie van haar onderzoek gemaakt.  Master thesis Vaderschap en OKD (NL) .

Brief OKD aan Europarlement

Exodus brengt,  als lid van het europese netwerk Eurochips, de situatie van kinderen van gedetineerden onder de aandacht bij de nederlandse europarlementariërs.

• brief europarlement
• brief europarlement engelse versie

Eurochips

European Network for Children of Imprisoned Parents (Eurochips)  en de Deense organisatie voor Rechten van de Mens schrijven: "Elke dag zijn er ongeveer 800.000 kinderen gescheiden van een ouder die achter de tralies zit. In het verleden was er nog weinig bekend over de effecten van gevangenschap van de ouder op het kind, ook al is er bewijs dat belangrijke autoriteiten niet structureel en systematisch iets doen met de problemen waar deze kinderen tegen aanlopen. En ondanks de rechten van kinderen worden deze niet altijd gerespecteerd tijdens het proces in de rechtbank”.

Kinderen bezoeken ouder in detentie

Vrijwilligers in het OKD-project zijn de kinderen van de gedetineerde ouders tot steun. Dit project bestaat in verschillende gevangenissen en is erop gericht om de band tussen kind en ouder te verstevigen.

Vrijwilligers rijden de kinderen eens per maand naar de gevangenis voor een kindvriendelijk bezoekuur met frisdrank en spelletjes. Veel vrijwilligers ondernemen na afloop nog iets gezelligs met de kinderen.

Deze activiteiten worden gecoördineerd door de coördinator van de OKD-bezoekgroep. Aanmeldingen van gedetineerden verlopen via een aanmeldformulier dat wordt verstuurd naar het landelijk bureau van Exodus.

Aan de slag als OKD-vrijwilliger?

Wilt u aan de slag als okd-vrijwilliger? Neem dan contact op met het bureau van Exodus Nederland, T 071 516 19 50 of vrijwilligers@exodus.nl of met één van de regiocoordinatoren van Exodus Nederland:

Herman Vooijs (Oost): 06 516 351 20
Henk van der Beek (Noord): 06 148 150 35
Irinda de Groen (West): 06 140 283 34
Corinne Goodijk (Zuid): 06 232 289 95
Winie Hanekamp (OKD): 06 122 339 52

OKD coordinator per regio

Weblog

Bekijk de Exodusfilm

Perspectief - de Exodusfilm